Other formats

    Adobe Portable Document Format file (facsimile images)   TEI XML file   ePub eBook file  

Connect

    mail icontwitter iconBlogspot iconrss icon

Nga Korero Paramete: 1881-1885

Paraite, te29 o Hune, 1883

Paraite, te29 o Hune, 1883.

Nga Kooti Whenua Maori.

H. Tomoana.—He patai taku ki Te Minita mo te Taha Maori mehemea ranei kei te mohio ia ki nga aue mai a nga Maori whakahe nei ki nga mahi a nga roia i roto i nga Kooti Whenua Maori; a mehemea kei te mohio ia, me kore ranei ia e whai tikanga i tenei tuunga Paramete ki te whakamutu i te mahi muru i nga Maori? E hiahia ana au ki te ui atu ki te Minita mo te taha Maori, mehemea kua rongo ia i te whakahe a nga Maori i te mahi a nga roia i roto i nga Kooti Whenua Maori. He maha hoki nga kupu whakakino kua tae mai a nga Maori mo te mahi a nga roia i roto i te Kooti Whenua Maori; ta ratou mahi he whakaroa i nga mahi a te Kooti me nga whakawakanga e pau nui ai nga moni a nga Maori. I te paahitanga i roto o tenei Whare o Te Ture Kooti Whenua Maori i te tau 1880, i kaha nga mema Maori ki te whakahe i te rarangi whakaae i nga roia kia tu i roto i te Kooti, engari ahakoa taua whakahe a ratou uru ana taua rarangi ki roto ki te ture. Na kua kite tatou inaianei kei te tangi nga Maori i runga i nga mahi a nga roia. A e hiahia ana au kia rongo i te kupu a te Minita mo te taha Maori, mehemea ranei tera ia e tahuri ki te whakamama i nga mate o te iwi Maori, e mate nei i taua huarahi.

Te Paraihe.—Ki taku whakaaro ko tera iwi ko te roia e patua ana i nga takiwa katoa, engari he kiri matotoru to ratou. Tera pea na te kore mahara na te aha ranei, otiia, ki taku he kaha rawa nga kupu o roto o te patai nei, itemea hoki kaore e taea nga taha katoa i runga i te patai. He aha koa ka ki atu au ki te mema nana nei tenei patai tera ano e tuku mai te Kawanatanga i tehahi Pire page 7i tenei Paremete hei whakatikatika i Te Ture Whenua Maori, na hei reira ara ai ano tenei korero.

Waea Korero-a-Waha.

H. M. Tawhai.—Ka patai atu ahau ki te Minita mo nga Poutapeta, Mehemea ranei ka tahuri te Kawanatanga ki te hono atu i te waea-korero-a-waha i te teihana waea o Hokianga tutuki atu ki te puaha o Hokianga, ki te kore taua tu waea me mea ke atu ranei; a ki te whakaae te Kawanatanga, awhea te mahia ai? Ko te mea e korerotia atu nei i roto i taku patai he mea nui rawa atu ki nga tangata o taua takiwa, ki nga Pakeha hoki e haere atu ana ki Hokianga ma runga Kaipuke. E hiahia ana ahau kia ki mai te Kawanatanga ka whakahaerea e ratou taua waea atu i Hokianga ki te puaha o Hokianga.

Tiki (Minita).—Ko tenei mea i ata whiriwhiria i na tata ake nei, a i whakaarohia me whakatu ano taua ara waea, tera ano etahi moni ka hoatu ki roto ki nga pukapuka moni hei whakapau i runga i taua mahi, me taku hiahia kia paahitia e te Whare aua moni, kia taea ai.

Takuta Mo Waikato.

Meiha Te Wheoro.—He patai taku ki te Kawanatanga tera ranei ratou e whakarite i tetahi takuta mo nga Maori i te takiwa i Waikato?

Te Paraihe.—Koia nei ano te patai a te mema na i tera tau, a i whakamarama atu ano au i reira, he takiwa nui a Waikato he maha ona taone nunui hoki, no reira e ahua uaua ana te whakarite i tetahi takuta mo taua takiwa e kaha ai ki te mahi pai ki te katoa. I runga ano i taku kupu whakaae o mua i tae atu ano au ki taua takiwa titiro ai me kore e taea te whakarite tetahi tikanga e pai ai te mema e patai mai nei. Kei mahara hoki te tangata kaore te rongoa me te takuta e tae atu ana ki nga Maori, he nui nga rongoa e hoatu ana e te Apiha o taua takiwa ki nga Maori.