Other formats

    Adobe Portable Document Format file (facsimile images)   TEI XML file   ePub eBook file  

Connect

    mail icontwitter iconBlogspot iconrss icon

Nga Korero Paramete: 1881-1885

Te Pire Whakapuma I Te Rangimarire O Te Tai Hauauru

Te Pire Whakapuma I Te Rangimarire O Te Tai Hauauru.

Meiha Te Wheoro.—Ka korero au i runga i te menemana nei mo runga i te pitihana kua whakatakotoria nei ki te tepu o te Whare. He tikanga nui rawa tenei e pa nei kia Te Whiti raua ko Tohu, me ngawari hoki ta tatou whakaaro mo runga mo tenei pitihana. Ahakoa i he te tukunga o taua pitihana i runga i te kore kupu whakamana a te Whiti, me ata whiriwhiri ano e tatou tenei pitihana me nga putake katoa o roto. Mehemea ka tukua a Te Whiti kia tae mai ki te aroaro o tenei Whare, tona kaiwhakapuaki ranei, kia ata kitea ai mehemea he tika ano enei take, kia kitea ai hoki te tika te he ranei o enei raruraru o Parihaka He whanaunga hoki a Wi Parata no Te Whiti nana nei i tuku mai tenei pitihana. No Ngatitoa tetahi taha o Wi Parata no Ngatiawa tetahi taha. Ko te Ngatiawa kei Taranaki e noho ana inaianei. He maha hoki nga taenga o Wi Parata ki reira, e hokihoki tonu ana ia ki reira, ka taea hoki e ia te whakaatu mai i nga mea i rongo ai ia i reira. Ki taku whakaaro me ngawari ta tatou titiro ki tenei pitihana me te huarahi e tuku mai ana ki te Whare, natemea hoki kei te ngaro a Te Whiti ki tera motu. Kaore he kaikorero mo te taha kia Te Whiti i roto i te Whare nei, ko nga kaikorero anake mo te taha ki te Kawanatanga, kua korerotia hoki te taha Kawanatanga mo runga i te pitihana nei me te tono kia tukua mai a Te Whiti ki te aroaro o te Whare nei. Me whakaaro te Whare e whaitake ana ano a Wi Parata ki te tuku mai i tenei pitihana, kia whakaaetia hoki kia tae mai a Te Whiti raua ko Tohu ki te aroaro o te Whare nei. E kore au e korero roa inaianei mo runga i tenei, engari taihoa ano au korero ai.

Meiha Te Wheoro.—Kei te hiahia au ki te tuku menemana mo runga i tenei Pire i mua i te tukunga ki te Komiti o te Whare. E hiahia ana au kia tukua mai a Te Whiti kia tae mai ki te aroaro o tenei Whare, kia rongo tatou ki ana korero, kia marama ai te whiriwhiri a te Whare i te tika i te he ranei o tana mahi. E hiahia ana au kia whakaae te Whare ki tenei tono. E hara i te mea ka nui te moni a te Kawanatanga e pau i te kawenga mai i a Te Whiti raua ko Tohu ki konei. Kaore hoki he tikanga kia tae mai nga hoia. E hara i te mea e hiahia ana au kia kawea mai ki konei kia tukua ki waho, engari e mea ana au kia kawea mai ki konei kia mohio ai tatou ki te rapu page 15i te tikanga mo raua aha koa to raua tika to raua he ranei. Kua whakapuakina ki te Whare nga korero mo te taha ki te Kawanatanga, na ki taku mohio ko te mea tika i runga i te ture kia rongona nga korero o nga taha e rua. E mea ana te Pire nei inaianei kia kaua e whakawakia a Te Whiti i raro i te ture; no reira i mea ai au ma te Whare nei e whakawa. Kei reira pea tatou te rongo ai ki nga kupu a Te Whiti. Ki te kore ia e pai ki te korero mai, a nana ano te he. Ka motini atu au i tenei menemana:—"Kia whakapuaki korero a Te Whiti raua ko Tohu, ta raua roia ranei i ruuga i ta raua hiahia ki te aroaro o te Whare i mua i te tukunga| o te 'Pire Whakapumau i te Rangimarie' ki te Komiti"