Other formats

    Adobe Portable Document Format file (facsimile images)   TEI XML file   ePub eBook file  

Connect

    mail icontwitter iconBlogspot iconrss icon

Nga Korero Paramete: 1881-1885

Turei, te5 o Hepetema, 1882. — Pire Reiti i Nga Whenua Karauna — Me Nga Whenua — Maori

Turei, te5 o Hepetema, 1882.
Pire Reiti i Nga Whenua Karauna
Me Nga Whenua
Maori.

Meiha Te Wheoro.—E Te Tumuaki e hiahia ana au ki te whai kupu mo tenei Pire. Kei te kite au e mau tonu ana etahi he kei roto i tenei Pire. E rua nga wahi he ka korero au; tuatahi ko te paanga o tenei Ture ki nga whenua Maori kaore ano kia whakawakia e te Kooti Whenua Maori; tetahi ko te whakaitinga o nga tangata mo runga i te rouru utu reiti. Ki te pa tenei Ture ki nga whenua papatu e kore rawa e puta nga huarahi nunui e hiahiatia nei i tenei Motu. E ki ana etahi mema o Te Whare ki te utu reiti te Maori tera e puta he pai ki a ratou penei me te pakeha. Ki taku titiro e kore e pena i runga i te rarangi hou kua whakaurua atu nei ki roto ki te Pire. E tino mohiotia ana tera e pa tenei Pire ki nga poraka whenua i karaatitia ki te hunga kotahi te kau anake; na i runga i tenei rarangi hou ahakoa utu reiti ratou e kore e whai mana taua kotahi te kau, engari ka waiho kia kotahi anake o ratou e whai pooti mo nga mea toko-rima. Tetahi, era e riro ma tenei Pire e arai te whakanohonoho kainga, notemea e kore e puta nga hoko me nga riihi a nga pakeha. Na ki te pena, ka waiho tonu nga reiti e utua ana e Te Minita ki runga ki te whenua takoto ai, a, kei te nuinga ka tukua mai he Pire hei rau-patu i te whenua kia riro ai hei utu mo aua reiti. Me pewhea hoki e mohio ai te Minita ki nga tangata no ratou nga whenua papa-tipu, e kaha ai ia te tono kia utu reiti? Taku kupu tenei e kore rawa e puta he pai i roto i tenei Pire.

H. M. Tawhai.—E te Tumuaki kua tu tenei Pire i naianei. Kua pahi hoki i te Komiti, e kore e roa aku korero. Ko te tino hiahia a nga mema o Taranaki me Akarana ko te huarahi kia hanga atu i Akarana ki Taranaki, kua pootia nei e tatou te tahi mirioua hei hanga i taua rori. Ko matou ko nga mema Maori i pooti ki te whakakore i taua moni, hinga ana matou i nga mema o Taranaki me Akarana. Na tenei pire i ora ai matou, natemea i raro i enei tikanga e kore rawa e puta tenei rori i Taranaki ki Akarana, notemea ka kite nga Maori mehemea ka whakaae ratou kia puta taua rori, ka meatia kia utu reiti ratou mo runga i o ratou whenua. Na tenei i rite ai te pooti a nga Mema o Otakou natema e kore e pau aua moni i runga i te mahinga i taua rori, Kua rite to ratou hiahia i te Pire nei, e kore hoki nga Hauhau, nga Maori o te takiwa ki te Kiingi e whakaae kia puta tenei huarahi, ka nui toku koa mo toku pooti i reira kua rite nei i naianei. Kaore i tu i reira te pooti a nga mema o Otakou, engari na te Pire a te mema o Taranaki i rite ai ta ratou page 70hiahia. Ahakoa kua puta tenei Pire i te whare nei, ka pouri tonu au, ka haere mamae tonu atu hoki te pire ki tera whare.