Other formats

    Adobe Portable Document Format file (facsimile images)   TEI XML file   ePub eBook file  

Connect

    mail icontwitter iconBlogspot iconrss icon

[Native Councils Bill 1873. Māori]

Tu O Nga Tangata Hei Pooti Me Te Whakahaeretanga Pootitanga

Tu O Nga Tangata Hei Pooti Me Te Whakahaeretanga Pootitanga.

16.Ko nga tane katoa o te iwi Maori e noho tuturu ana i roto i tetahi takiwa i whakaturia i raro i tenei Ture, a kua tae ona tau ki te rua te kau ma tahi, ka tika hei pooti i nga pootitanga mema mo te Kaunihera: Engari e kore aua tu tangata e tika ki te pooti i aua pootitanga ki te mea ko tona kainga tuturu kei tetahi wahi o te takiwa kua kapea atu ki waho o te mana o tenei Ture.
17.Ma te Kai-whakawa Tuturu o ia takiwa, o ia takiwa, i roto i nga ra e toru te kau o muri tonu iho o te whakaturanga o te takiwa, a i muri iho hei te Taitei tuatahi o Hanuere o ia tau, o ia tau, mana e tuhituhi i nga ingoa o nga tane katoa kua tino taea te rua te kau ma tahi ona tau, ko o ratou nohoanga tuturu kei roto tonu i te takiwa, hei tangata e tika ana ki te pooti i te pootitanga mema mo te Kaunihera i raro i tenei Ture.
18.Me tuhituhi hoki e te Kai-whakawa Tuturu ki tetahi atu pukapuka nga ingoa o nga tangata pera katoa e tika ana ki te pooti e noho tuturu ana ki roto ki tetahi wahi o tetahi takiwa kua kapea ki waho atu o te mana o tenei Ture; a me hui hoki e ia ki roto ki taua tuhituhinga nga ingoa o nga tane Pakeha katoa kua tae ona tau ki te rua te kau ma tahi, e noho ana hoki ki runga ki aua wahi kua kapea ra ki waho.
19.Ka oti te tuhituhi nga ingoa ma te Kai-whakawa Tuturu e whakapiri tetahi kapi o taua tuhituhinga ki tetahi wahi marama ki waho o te Kooti, me whakapiri hoki etahi kapi pera ano ki etahi atu wahi o te takiwa, ki tana e mohio ai, kia mohiotia ai e nga tangata nga tikanga o roto.
20.Me whakapiri tahi atu ko taua tuhituhinga ingoa tetahi panuitanga he mea whakaatu ko te Kai-whakawa Tuturu, i roto i nga ra kotahi te kau i muri i te tuhinga o taua panuitanga (haunga nga Ratapu), ka noho ki te whakarongo ki te tono a tetahi tangata o roto o taua takiwa e hiahia ana kia tuhia hoki tona ingoa ki roto ki te puka-puka ingoa o te takiwa; ki te puta mai tetahi tangata i roto i aua ra kotahi te kau ki te tono, pera me whiriwhiri te Kai-whakawa Tuturu ki tana kupu tono a ka whakakahoretia ki te kore e tika ki tana whakaaro, engari ki te tika me tuhituhi e ia te ingoa o taua tangata e tono pera ana ki te pukapuka ingoa o te takiwa.page 6
21.Kia pahemo aua ra kotahi te kau me tango mai e te Kai-whakawa Tuturu aua pukapuka ingoa a ka hanga ki nga ingoa o roto tetahi Rouru tuturu (he pukapuka rarangi ingoa te Rouru) o nga tangata katoa o te takiwa e tika ana hei pooti, ma te Kai-whakawa Tuturu e pupuri e tiaki i taua Rouru, a ko te Rouru ia o nga Kai-pooti mo te pootitanga tangata mo te Kaunihera, i roto i te takiwa i hanga ai taua Rouru, mo te tau kotahi i muri iho o te hanganga o te Rouru: Otira mehemea ka oti tetahi Rouru te hanga i tetahi wa kaore i iti iho i te rua marama i mua mai o te Taitei tuatahi o Hanuere i roto i tetahi tau, penei kaore he take e hangaia houtia ai tetahi atu Rouru, engari ko taua Rouru kua hangaia ra i mua o taua ra ka waiho kia mana tonu ana, ka kiia he mea hanga tonu ano i te Taitei tuatahi o Hanuere.
22.Kei nga meatanga ka kawea mai ki raro ki te mana o tenei Ture tetahi wahi o tetahi takiwa kua kapea atu i mua ai, ma te Kai-whakawa Tuturu o te takiwa e tango mai i tera pukapuka ingoa o aua wahi kua kapea ra (tirohia tekiona 18 o tenei Ture) ka hanga ki nga ingoa o roto tetahi Rouru tuturu o nga tangata o taua wahi e tika ana kia pooti i nga pootitanga mema o taua wahi mo te Kaunihera, ko te hanganga o taua Rouru me pera ano me te hanganga o te Rouru o nga tangata pooti o te takiwa katoa.
23.Ko nga tane katoa ahakoa no te iwi Maori no te iwi Pakeha ranei, e noho tuturu ana ki tetahi wahi o tetahi takiwa kua kapea atu ki waho o te mana o tenei Ture, e tino tae ana hoki ona tau ki te rua te kau ma tahi, ka tika ano ratou ki te pooti i nga pootitanga mema o taua wahi o te takiwa mo te Kaunihera i muri iho o te kawenga mai o taua wahi ki raro ki te mana o tenei Ture.