Other formats

    Adobe Portable Document Format file (facsimile images)   TEI XML file   ePub eBook file  

Connect

    mail icontwitter iconBlogspot iconrss icon

Nga Korero Paremete: 1896-1899

Horowhenua Poraka

Horowhenua Poraka.

Ko Te Makenehi (Hon. Mr. J. McKenzie). — Ka whakatakotoria e au ki runga ki te teepu o te Whare nei te ripoata a nga Komihana, me nga korero i korerotia ki te aroaro o aua tangata, me nga mapi hoki. Ka motini ahau kia perehitia aua pukapuka katoa, kia ahei ai nga mema honore o te Whare ki te korero i aua mea. Mo tetahi atu wa o tenei tuunga ano o te Paremete tera e takoto i au he motini mo nga mahi i mania e nga Komihana o Horowhenua, hei reira ka ahei nga mema honore ki te whai-korero a ki te whakaputa i o ratou whakaaro mo tenei putake.

Ko Te Maukomera (Mr. Montgomery).—Ka patai ahau he aha ra te moni e pau i te perehitanga o te ripoata me nga korero?

Ko Te Pirani (Mr. Pirani).—I mahara ahau ka tukuna atu e te Pirimia ma te Komiti Ripoata i nga Korero o te Whare e hurihuri nga mea katoa e pa ana ki nga pukapuka me nga ritana, e perehitia ai e kore ai ranei e peratia aua tu pukapuka.

Ko Te Makenehi (Hon. Mr. J. McKenzie).—Ko tenei ripoata he mea tino nui rawa, a he mea tika rawa kia perehitia, i te mea tera pea e tawaritia nga korero i korerotia ki te aroaro o nga Komihana. He mea tika kia whakawhiwhia nga mema honore ki aua korero, kia ahei ai ratou ki te whiriwhiri tika i nga mea hei korero ma ratou ki tenei Whare, a kia taea ai e ratou te titiro i tika i pehea ranei te whakatau a nga Komihana.

Ko Te Hetana (Hon. Mr. Seddon).—Kaua te Whare nei e wareware na te Whare nei ano i tohe me perehi te ripoata me nga korero, a whakaae ana ahau kia peratia. Ko nga moni i pau i te kapenga i aua korero £126; a i te mea na te Whare nei ano i tono kia perehitia, kaati kaua hoki e rangirua ta koutou mahi i naianei, engari me tautoko i te motini.

Ko W. Hatihana (Mr. W. Hutchison).—Ki toku whakaaro e hara i te Whare i tono ki te Kawanatanga kia perehitia aua pukapuka. Ki taku mahara na tetahi o nga mema o te Apitihana i tono kia peratia; ki taku he moumou noa iho i nga moni a te iwi ki te whakaaetia kia perehitia enei pukapuka katoa.

Ka mutu tera ka tu ake ko Te Karauta (Mr. Crowther), ko Kapene Rahera (Captain Russell), ko Te Rauri (Mr. Lawry), me Te Maukomera (Mr. Montgomery), ka mea katoa enei kaore kau he take e perehitia ai aua korero, he moumou moni mehemea ka peratia.

Ko Hone Heke.—Ki taku he mea tika rawa kia perehitia aua pukapuka, e hara i te mea ko nga Pakeha anake nga mea hei maharatanga i runga i tenei putake. He maha nga Maori e whaipaanga ana ki Horowhenua Poraka, a he tokomaha nga tangata o etahi iwi kua tae mai ki te aroaro o tenei Whare tono ai kia hoatu he ora ki a ratou mo o ratou take paanga ki taua whenua i tangohia hetia nei e etahi tangata. Kua maha nga tau e ngana ana aua tangata, a i naianei, i te mea kua taea tetahi mea nui e ahei ai te kimi me te whakatau o nga take paanga o aua tangata o Muaupoko o Ngatiapa me Ngatiraukawa, kua ki etahi mema honore kaua e perehitia te ripoata me nga korero i korerotia ki te aroaro o aua Komihana. Ki taku me perehi katoa aua korero ki tereo Pakeha. Ki te whakaae te Whare page 23kia perehitia ka nui atu te koa o nga Maori. Kua ki etahi mema honore e kore rawa e korerotia aua pukapuka e te tangata ina oti te perehi. Ko taku utu mo tena, he maha nga Pakeha me nga Maori tera e korero i aua pukapuka. Ka tautoko ahau i te motini a te Minita mo nga Whenua. Tenei ano te roanga atu o nga korero a Hone Heke mo runga i tenei putake.

Ka mutu a Hone Heke, he maha nga mema i tu ake ki te korero mo te motini. He tautoko ta etahi, he turaki ta etahi, he whakaroa noaiho ta etahi.

Te mutunga iho paahitia ana e te Whare te motini a Te Makenebi, a whakahaua ana kia perehitia te ripoata me nga korero katoa i korerotia ki te aroaro o nga Kornihana mo Horowhenua Poraka.